Gemeentelijke regierol in de warmtetransitie
-
Laatste wijziging
-
20-11-2026
-
Permanente link
-
Gemeentelijke regierol in de warmtetransitie In het kort:
Gemeenten voeren regie op de warmtetransitie. Vanuit deze rol hebben gemeente een grote rol bij het bepalen van het tempo van de warmtetransitie, de technische uitwerking en de lokale (ruimtelijke) gevolgen. De regierol bestaat enerzijds uit de lokale politiek- bestuurlijke invulling van de warmtetransitie en anderzijds uit het (ambtelijk) managen en coördineren van de uitvoering.
Toelichting over Gemeentelijke regierol in de warmtetransitie:
In het Klimaatakkoord is afgesproken dat gemeenten regievoeren op de warmtetransitie. Hiervoor is gekozen omdat gemeenten de lokale situatie het beste kennen. Het idee is dat gemeente de haalbaarheid het beste kunnen inschatten en ervoor kunnen zorgen dat er samenhang is tussen verschillende lokale opgaves zoals woningbouw, economische ontwikkeling en de warmtetransitie. Daarnaast zijn gemeente de aangewezen partij voor lokale samenwerking met inwoners, ondernemers en initiatiefnemers.
Regie op tempo en techniek
Met de aanwijsbevoegdheid bepalen gemeente wanneer en met welke techniek gebieden aardgasvrij worden gemaakt. Gemeente informeren bewoners en gebouweigenaren over de warmtetransitie en bieden handelingsperspectief en ondersteuning.
Regie op collectieve warmtevoorzieningen
Onderdeel van de gemeentelijke regierol is de rol die gemeente spelen bij de totstandkoming van collectieve warmtesystemen. Met de Wet collectieve warmte krijgen gemeente de mogelijkheid om te bepalen waar collectieve warmtevoorzieningen mogen komen.
Bevoegdheden en kaders
Gemeente krijgen verschillende instrumenten voor de uitvoering van de regierol maar moeten ook voldoen aan verschillende kaders en randvoorwaarden. Gemeenten moeten bijvoorbeeld rekening houden met de totale nationale kosten en waarborgen dat de warmtetransitie betaalbaar is voor inwoners en gebouweigenaren.
Hieronder een kort overzicht van belangrijke bevoegdheden:
- Aanwijsbevoegdheid en de mogelijkheid voor het toepassen van een maatwerkregel aardgasvrije omgeving
- vaststellen warmtekavel in combinatie met een algeheel verbod op transport van warmte
- verplicht publiek eigendom bij warmtebedrijven stelt gemeente in staat vanuit publieke rol zeggenschap in een warmtebedrijf uit te oefenen.